சுமார் 1,700 ஆண்டுகளுக்கு முன்பு வெட்டப்பட்டு, இயேசு தண்ணீரில் நடந்ததாகக் கூறப்படும் வரலாற்று முக்கியத்துவம் வாய்ந்த ஒரு பழங்காலக் கல் கண்டுபிடிக்கப்பட்டுள்ளது.
பண்டைய கிரேக்க மொழியில் பொறிக்கப்பட்ட இந்த எரிமலை பலகை, ரோமானிய செல்வாக்கின் பரப்பைப் பற்றிய நமது புரிதலில் புரட்சியை ஏற்படுத்தும்.
மேல் கலிலியின் ஆபெல் பெத் மாக்காவில் தோண்டியெடுக்கப்பட்ட பாசால்ட் நினைவுச்சின்னம், ரோமின் ஆட்சிக் காலத்தில் பிராந்திய எல்லைகளைக் குறித்தது என்று நிபுணர்கள் நம்புகின்றனர்.
இந்த கலைப்பொருள், இரண்டு அறியப்படாத ரோமானியக் கட்டுப்பாட்டில் உள்ள குடியிருப்புகளை எடுத்துக்காட்டுகிறது. 1,720 ஆண்டுகள் பழமையானது, இது சீசர் மார்கஸ் ஆரேலியஸ் அலெக்சாண்டரின் சகாப்தத்திற்கு சாட்சியமளிக்கிற என நிபுணர்கள் தெரிவித்துள்ளனர்.
ஹீப்ரு பல்கலைக்கழகத்தைச் சேர்ந்த பேராசிரியர் உசி “இது போன்ற ஒரு எல்லைக் கல்லைக் கண்டுபிடிப்பது பண்டைய நில உரிமை மற்றும் வரிவிதிப்பு குறித்து வெளிச்சம் போடுவது மட்டுமல்லாமல், கிட்டத்தட்ட இரண்டு ஆயிரம் ஆண்டுகளுக்கு முன்பு இந்த சிக்கலான அமைப்புகளை வழிநடத்திய தனிநபர்களின் வாழ்க்கையுடன் ஒரு உறுதியான தொடர்பையும் வழங்குகிறது.” எனத் தெரிவித்துள்ளார்.